झापा, ६ कार्तिक–बडादसैँमासमेत रोजगारी, अध्ययन तथा अन्य विभिन्न कामका सिलसिलामा विदेशिने नेपालीको क्रम रोकिएको छैन। दसैँको उल्लास, पारिवारिक भेटघाट र मान्यजनबाट टीका तथा जमरा ग्रहण गर्ने चटारो चलिरहेका बेला पनि भविष्य निर्माण र परिवारको आर्थिक अवस्था सुधार्ने उद्देश्यले सयौँ नेपाली युवायुवती विदेश प्रस्थान गरिरहेका छन्।
काठमाडौँस्थित त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा दसैँका बेला पनि विदेश जाने यात्रुको चहलपहल उल्लेख्य देखिएको छ। विमानस्थल हुँदै विभिन्न देशका लागि प्रस्थान गर्ने नेपालीमध्ये अधिकांश रोजगारीको खोजीमा विदेश जाने युवायुवती छन्। यसबाहेक उच्च शिक्षा हासिल गर्न, परिवारका सदस्यलाई भेट्न तथा अन्य व्यक्तिगत कामका लागि विदेश जानेहरू पनि उत्तिकै देखिन्छन्।
बममबमम
नेपाली परम्पराअनुसार दसैँमा परिवारसँग बसेर खुसी साटासाट गर्ने, आफन्त तथा इष्टमित्रसँग भेटघाट गर्ने र मान्यजनबाट टीका, जमरा तथा आशीर्वाद ग्रहण गर्ने गरिन्छ। तर रोजगारी, आर्थिक अवसर र उज्ज्वल भविष्यको खोजीमा चाडपर्वकै समयमा पनि देश छाड्नुपर्ने बाध्यता धेरै युवायुवतीका लागि यथावत् छ।
त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा देखिने विदेशिने युवाको चहलपहलले नेपाली समाजको बदलिँदो आर्थिक तथा सामाजिक अवस्थालाई पनि प्रतिबिम्बित गर्छ। स्वदेशमा पर्याप्त रोजगारीका अवसर र आयआर्जनको सुनिश्चितता नहुँदा युवाहरू विदेशतर्फ आकर्षित भइरहेका छन्। यसको प्रभाव गाउँघरमा समेत देखिन थालेको छ। युवा जनशक्ति विदेशिने क्रम बढ्दा कतिपय गाउँमा खेतीपाती गर्ने जनशक्तिको अभाव हुनुका साथै खेतबारी बाँझिने समस्या पनि बढ्दै गएको छ।
यसैबीच, रोजगारीका लागि विदेश जान लागेका सिरहाका लखनकुमार यादवले नेपालमा पर्याप्त रोजगारीका अवसर नहुँदा विदेशिन बाध्य भएको बताए।
‘योग्यता र क्षमताअनुसारको काम स्वदेशमै पाउने सुनिश्चित भइदिएको भए दसैँको बीचमा परिवार छाडेर विदेश जाने मन थिएन,’ यादवले भने, ‘आफूसहित परिवारको भविष्यका लागि विदेश जाँदैछु।’
यादवका अनुसार परिवारको दैनिक खर्च व्यवस्थापन, शिक्षा र स्वास्थ्यमा हुने खर्च जुटाउन, आर्थिक अवस्था सुधार्न तथा भविष्यका लागि केही बचत गर्न विदेश जानुपर्ने अवस्था आएको हो।
चाडपर्वका बेला परिवारसँगै बसेर खुसी मनाउने चाहना हुँदाहुँदै पनि आर्थिक जिम्मेवारीका कारण विदेशिनुपर्ने बाध्यताले धेरै नेपाली युवायुवतीलाई भावनात्मक रूपमा समेत प्रभावित बनाउने गरेको छ। स्वदेशमै रोजगारीका अवसर सिर्जना गरी युवाको सीप, क्षमता र श्रमको उपयोग गर्न सके विदेश पलायनको बाध्यता कम गर्न सकिने अपेक्षा गरिएको छ।