काठमाडौँ, १० चैत–पश्चिम एसियामा जारी तनाव र युद्ध अन्त्यका सम्भावित वार्ता अस्वीकार गरेपछि विश्व बजारमा कच्चा तेलको मूल्य बढ्न थालेको छ। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले छिट्टै सम्झौता हुने दाबी गरे पनि इरानले त्यसलाई खण्डन गरेपछि आपूर्तिमा देखिएको त्रासले तेलको मूल्यमा वृद्धि भएको हो।
मंगलबार बिहानको कारोबारमा ब्रेन्ट क्रुडको मूल्य १.१ प्रतिशतले बढेर प्रति ब्यारेल १०१ डलर पुगेको छ भने अमेरिकी वेस्ट टेक्सस इन्टरमिडिएट (डब्लूटीआई) पनि १.८ प्रतिशतले बढेर ८९.७१ डलर कायम भएको छ।
यसअघि ट्रम्पले इरानका ऊर्जा केन्द्रहरूमा हुने भनिएको आक्रमण पाँच दिनका लागि स्थगित गरेको र अज्ञात इरानी अधिकारीहरूसँग सकारात्मक कुरा भएको बताएपछि सोमबार तेलको मूल्य १० प्रतिशतले घटेको थियो। तर, इरानको रिभोलुसनरी गार्ड्सले ट्रम्पको दाबीलाई ‘मनोवैज्ञानिक अपरेसन’ भन्दै अमेरिकी लक्ष्यहरूमा नयाँ आक्रमण सुरु गरेको जनाएपछि बजारमा फेरि अस्थिरता बढेको छ।
स्ट्रेट अफ होर्मुजबाट हुने विश्वको करिब २० प्रतिशत तेल र ग्यास आपूर्ति अझै ठप्प रहँदा लगानीकर्ताहरू चिन्तित छन्। म्याक्वेरी जस्ता ठूला वित्तीय संस्थाहरूले स्ट्रेट अफ होर्मुज अप्रिलको अन्त्यसम्म नखुलेमा ब्रेन्ट क्रुडको मूल्य प्रति ब्यारेल १५० डलरसम्म पुग्न सक्ने चेतावनी दिएका छन्।
इरानको इस्फाहान र खोररामशहरमा रहेका ग्यास पूर्वाधारहरूमा भएका पछिल्ला आक्रमणले ऊर्जा संकट थप जटिल बनाएको छ। अमेरिकाले समुद्रमा रहेका रूसी र इरानी तेलमा अस्थायी प्रतिबन्ध फुकुवा गरे पनि बजारमा सहजता आउन सकेको छैन।
अन्तर्राष्ट्रिय ऊर्जा एजेन्सी (आईईए) ले आवश्यकता परे थप रणनीतिक सञ्चित तेल बजारमा पठाउनेबारे एसियाली र युरोपेली सरकारहरूसँग परामर्श गरिरहेको छ।